ویرایشگر متنی vi
تنضیمات سرویس های مختلف لینوکس با ویرایش فایل های مختلف انجام میشه . برای ویرایش این فایل ها باید از یک editor استفاده کرد . ویرایشگری که من ترجیح می دم nano هست . چون کار کردن باهاش خیلی ساده است ولی ویرایشگری که حتما هر لینوکس کار باید بلد باشه vi است .چون در همه توزیع ها حتی در حالت انتخاب نصب مینیمم بسته ها به طور پیش فرض نصب میشه .
برای ویرایش فایل squid.conf که در مسیر /etc/squid واقع است :
vi /etc/squid/squid.conf
برای کار با این ویرایشگر کلید های زیادی تعریف شده که از گفتن همه آنها صرفنظر می کنم . فقط با استفاده چند کلیدی که در زیر اشاره می کنم می توانید به راحتی با آن کار کنید .
محیط vi در دو حالت قرار می گیره . 1- اجرای دستورات 2 – ویرایش متن
برای اینکه به حالت اجرای دستورات برید باید ابتدا Esc را بزنید بعد : و سپس دستور
بعد از اینکه با دستور بالا وارد محیط ویرایش متن فایل squid.conf شدید . اگر بخواهید متن را ویرایش کنید باید کلید insert را فشار دهید . بعد ازانجام تنظیمات مورد نظر برای ذخیره تغییرات ، خارج شدن یا ...
باید وارد محیط اجرای دستور این ویرایشگر شوید . برای این کار ابتدا کلید Esc را فشار دهید سپس : را تایپ کنید و به دنبال آن دستور که :
wq: برای ذخیره تغییرات و خارج شدن از ویرایشگر (w مخفف write و q مخفف quit )
!q : برای خارج شدن از ویرایشگر بدون ذخیره تغییرات
q: برای خارج شدن از حالت اجرای دستور و برگشتن به محیط ویرایشگر
است.
برای جستجوی یک عبارت از اشاره گر به متن تا انتهای آن میتوان از / و برای جستجوی یک عبارت از اشاره گر به متن تا ابتدای فایل نیز از ? استفاده کرد . به عنوان مثال /hello یه دنبال کلمه hello از محل جاری تا انتهای فایل می گردد.
دو تکنیک دیگر که دانستن آن می تواند مفید باشد عملیات undo و redo است که یه ترتیب با فشردن کلید های u و Ctrl + r انجام پذیر است .
اجرای چند دستور به طور همزمان :
برای اجرای چند دستور به طور همزمان در لینوکس می توان دستور ها را با سمی کالن یا && به طور پشت سر هم نوشت .
مثال :
$ date && ls /home
Process های در حال اجرا در سیستم :
برای دیدن پراسس هایی که در حال حاضر در سیستمتان در حال اجرا هستند و اینکه این پراسس ها توسط چه کار بری در حال اجرا هستند از دستور ps au استفاده می شود . که ps مخفف process و a مخفف all و u مخفف user است . ( اینا رو گفتم تا یادگیری دستور راحت تر باشه . )
Process ها در پس زمینه :
اگر می خواهید یک دستور را که اجراش زمان زیادی می گیره اجرا کنید بهتره که اونو در پس زمینه اجرا کنید تا بتوانید در حین اجرای آن دستور به کار های دیگر بپردازید . برای اجرای یک دستور در پس زمینه در آخر دستور یک آمپرسند بنویسید .
مثلا :
locate squid.conf &
حالا فرضا می خواید ببینید چه فرمان هایی در پس زمینه در حال اجرا هستند . این کارو میشه با دستور jobs انجام داد.
$jobs
Pid ها :
وقتی یک سرویس در حال اجرا است و میخواید دوباره اونو start کنید لینوکس ایراد میگیره و میگه پراسس در حال اجرا است . لینوکس از کجا می فهمه این پراسس در قبلا در حال اجرا بوده ؟ جوابش خیلی ساده است . -- > برای هر پراسس یک فایل با پسوند pid در شاخه /var/run می سازه .
Uptime و halt و reboot
راستش من تا حالا هر وقت می خواستم سیستم را خاموش کنم دستور init 0 را اجرا می کردم ( وقفه شماره صفر برای خاموش کردن سیستم ) تا اینکه به دستور halt برخوردم . یادم باشه ای سری با این دستور این کارو بکنم . ( اگر چه ترک عادت ...)
دستور جالب uptime مدت زمانی را نشان می دهد که سیستم خاموش یا ریستارت نشده . ( شما روتون میشه این دستورو اجرا کنید ؟ )
و بالاخره دستور reboot که برای ریستارت کردن سیستم است .( بازم باید یادم باشه به جای init 6 از این دستور استفاده کنم .)
راستی :
یه پیشنهاد برادرانه ، هیچ وقت با بچه های عمران هم خونه نشید . چند مدت پیش که دو شب تا صبح مجبور شدم براشون برنامه محاسبه خرپا بنویسم که آقایون نمره بگیرن . الان هم که سه روزه آقایون پروژه دارن این کامپیوتر های مارو صاحب شدن نمیزارن به کارمون برسیم . اون به کنار ، دیگه دارم شبیه پروفیل طولی میشم .
امید مهاجرانی
Omid dot mohajerani at gmail dot com
09171201582